روستاي آوه از توابع بخش مركزي در ۲۵كيلومتري جنوب ساوه قرار دارد، اين روستا از جنوب به كوه قدمگاه و از غرب به كوه پلنگ محدود ميشود و آب و هوايي گرم و خشك دارد.
ساخت شهر تاريخي آوه به اردشير بابكان نسبت داده شده است و وجود تپه باستاني، آب انبار قديمي، كاروانسراي صفوي و آرامگاه امامزاده عبدالله، قدمت تاريخي اين روستا را نشان ميدهد.
مردم روستاي آوه به زبان تركي سخن ميگويند ، مسلمان و پيرو مذهب شيعه جعفري هستند و درآمد آنان از طريق فعاليتهاي زراعي، باغداري، دامداري و ساير فعاليتهاي خدماتي و توليدي تامين ميشود.
محصولات زراعي وباغي اين روستاشامل گندم، جو، آفتابگردان ، پنبه ، انار، انجير وانگوراست.
پرورش مرغ، خروس و مرغابي در آوه رواج دارد، بانوان آوهاي با جوراب پشمي ، پنبهاي و قاليهاي ابريشمي نقش موثري در افزايش درآمد خانوار روستا دارند.
ازمهمترين مراسم فرهنگي روستاي آوه، ميتوان به اعيادملي ومذهبي، شب چله، شب چهارشنبه سوري و تعزيه خواني در ماه محرم اشاره كرد.
موسيقي محلي (چگور) و كمانچه، سازهاي مورد علاقه مردم روستاست كه نوازندگان و خوانندگان محلي آوه، در مراسم جشنهاي روستا با نواختن آنها، شادي ميآفرينند.
روستاي آوه؟ در دشت استقرار يافته و بافت مسكوني متراكمي دارد ، اغلب خانههاي اين روستا در يك طبقه و با سقف مسطح ساخته شده است.
مصالح عمده به كاررفته درساخت خانههاي اين روستا شامل آجر، خشت، گل و چوب است و سقف خانهها با كاهگل و قير عايق بندي شده است.
پوشش گياهي سرسبز و اقليم قشلاقي روستا، باعث جذب گردشگران بويژه در فصل بهار و پاييز ميشود.
آوه، آثارتاريخي جالب توجهي داردكه ازآن جمله ميتوان به كاروانسراي شاه عباسي اشاره كرد.
اين كاروانسرا يكي از بناهاي ماندگاروتاريخي روستاي آوه واز يادگارهاي دوره صفوي است كه به شكل چهار ايواني و قرينهسازي كامل ايجاد شده است.
ساختمان اصلي بنا از خارج و داخل تقريبابه شكل مربع و دروازه ورودي آن درسمت جنوب بنا واقع شده است.
ورودي كاروانسرا با عبور از يك دالان طولاني به حياط ميرسد، داخل حياط به صورت چهار ايواني است كه در وسط هر جبهه آن قوسي بلند ديده ميشود.
در پشت اتاقهاي كاروانسرا اصطبل قرار دارد كه به جز جبهه ورودي ، دور تا دور آن به يكديگر راه دارند و از داخل حياط ، به وسيله چهار دالان به داخل اصطبل راه مييابند.
اين كاروانسرا حدود دو هزارو ۸۰۰مترمربع زيربنا دارد، ديوارهاي داخلي وخارجي آن ازخشت و آجر است و طاقهاي هلالي و سقفهاي گنبدي شكل دارد.
آب انبار بلور؟ در مقابل دروازه ورودي كاروانسرا قرار دارد و مصالح به كار رفته در آن شباهت زيادي با مصالح به كار رفته در كاروانسرا دارد.
بناي آب انبار نيز متعلق به دوره صفوي است كه براي تامين آب مورد نياز مسافران ايجادشده است.
يكي ديگر از آثار تاريخي اين منطقه بقعه امامزاده عبدالله است كه ساختمان سادهاي دارد كه در دوره سلجوقي در قرن ششم بنا شده است.
تپه باستاني آوه هم كه نزديك به ۳۰متر ارتفاع دارد، بقاياي برج يا ساختماني رفيع است كه در دامنه اين تپه، خشت و آجرهاي فراواني به چشم مي خورد.
اين تپه، يكي از برجهاي ديده باني است كه سلطان محمد سلجوقي در چهار جانب جلگه آوه ساخته بود.
آوه؟ يكي از شهرهاي مهم دوره اسلامي و شيعهنشين بوده كه طبق آخرين فصل كاوش ، در اين منطقه يك شهر ۲۲۰هكتاري با حريم آزاد وجود دارد كه تمام شهر مذكور زير خاك مدفون است.
شهر تاريخي آوه در دوره مغول به دلايل نامشخصي متروك شد و پس از گذشت سال ها و بر اثر عوامل جوي به صورت آوار فرو ريخت و در زير خاك رفت.
از زماني كه تردد اروپاييان به ايران افزايش يافت (از زمان ناصرالدين شاه به بعد) اين محوطه مورد تعرض و تجاوز اشخاص سودجو و حفاران غيرمجاز قرار گرفت.
سالانه افزون بر پنج هزار مسافر و گردشگر از مناطق باستاني و تفرجگاههاي تفريحي اين منطقه ديدن ميكنند
